Missie 3 van 4 · 2027–2028

Space & Matter

Van kleine deeltjes tot verre sterren

  • WanneerZaterdag 13 november 2027, 13.30 – 20.30
  • WaarVolkssterrenwacht AstroLAB IRIS, De Palingbeek, Zillebeke (Ieper)
  • Voor wie10 tot 12 jaar (5e en 6e leerjaar), max. 8 ontdekkers
  • DaarnaVerdiepingsreeks van 4 zaterdagen, december 2028 – februari 2029, € 150 (meer info)
  • Prijs€ 45 per missiedag · alle 4 missies: € 170

Inschrijven kan vanaf 25 juni 2027 om 19 uur. Laat nu al je interesse weten.

Sterrenhemel met de Melkweg boven een veld
Foto: Juliancolton, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Pictogram missie Space & Matter

Jouw opdracht

Hoe weten wetenschappers wat er ver in het heelal gebeurt, als ze er nooit naartoe kunnen?

Half november is het vroeg donker, zodat we na zonsondergang de sterrenhemel kunnen verkennen: de maan, heldere planeten en de eerste sterrenbeelden van de winter. Je verbindt de sterren boven de Westhoek met onderzoek van Galileo tot CERN.

De uitdaging: onze planeet beter begrijpen en opvolgenMet hetzelfde licht dat je door de telescoop bestudeert, kijken satellieten naar onze velden: aan de kleur van het weerkaatste licht zien ze hoe gezond gewassen en natuur zijn.

Ontdekken · meten · begrijpen · maken

Zo verloopt je missie

Ontdekken

In de sterrenwacht ontdek je hoe een telescoop werkt en hoe sterrenkundigen de hemel waarnemen.

Meten

Met een lichtmeter meet je hoe fel het licht is: in het volle maanlicht, in de schaduw van de sterrenwacht en onder een lamp. Met je spectroscoop leg je het licht van de zon en van verschillende lampen vast.

Begrijpen

Elk licht heeft een eigen vingerafdruk: zo weten sterrenkundigen waaruit een ster bestaat. Maanlicht is weerkaatst zonlicht: dat zie je zelf in je spectra. Wat is lichtvervuiling, en wat kost al dat licht aan energie?

Maken

Je bouwt een eigen spectroscoop uit karton en diffractiefolie en splitst het licht in alle kleuren van de regenboog. Je spectroscoop neem je mee naar huis.

In de praktijk

Een avond met volle maan

Op 13 november 2027 is het volle maan. Door de telescoop zie je de donkere zeeën en de lichte stralen rond de kraters. Met lichtmeters ontdek je dat ook de maan de hemel oplicht. In de verdiepingsreeks bouw je dan je eigen lichtmeter, met een ESP32 en een gevoelige lichtsensor, en meet je op een avond zonder maan hoe donker de hemel boven Klerken echt is.

Dagverloop

  • 13.30Onthaal in Klerken
  • 13.50Vertrek naar Zillebeke
  • 14.20Sterrenwacht en zon
  • 15.30Spectroscoop bouwen: licht in kleuren
  • 16.30Spectra vastleggen en lichtmeters
  • 17.30Avondpicknick
  • 18.00Volle maan door de telescoop, sterren en lichtmetingen (bij helder weer)
  • 20.30Ophalen in Klerken

De exacte timing stemmen we af met de partner en het weer.

Praktisch

  • Vertrek en terugkomst in Klerken (Houthulst)
  • Vervoer, begeleiding, activiteiten en materiaal inbegrepen
  • Picknick voor ’s avonds en drinkfles zelf mee; tussendoortje en drankje voorzien
  • Zeer warme kledij, muts en handschoenen voor ’s avonds
  • Je neemt je eigen spectroscoop en je missiekaart met je metingen mee naar huis

Partners: AstroLAB IRIS (Astronomische Contact Groep vzw), voor de missiedag én de climaxdag van de verdiepingsreeks. Kleine wijzigingen in het programma zijn mogelijk.

Na de basismissie

Verdiepingsreeks Space & Matter

Smaakt de missie naar meer? In de donkerste maanden volgen drie sessies bij ons in Klerken (één vooravond met de telescoop en twee voormiddagen), met als afsluiter een namiddag en avond terug in AstroLAB IRIS.

Je eigen telescoop

za 9 dec 2028 · 9.00–12.00 · Klerken
Je bouwt je eigen lenzentelescoop en kijkt ermee naar de kerktoren en, bij helder weer, naar de halve maan. Je telescoop neem je mee naar huis.

Hoe donker is onze hemel?

za 13 jan 2029 · 17.00–20.00 · Klerken
Je bouwt je eigen lichtmeter (ESP32), meet op een avond zonder maan hoe donker de hemel is en telt de sterren in Orion. Met je eigen telescoop zoek je de Plejaden.

Straling om ons heen

za 27 jan 2029 · 9.00–12.00 · Klerken
Een geigerteller op een microcontroller die elk tikje telt. Waar tikt het meest, en welk deel komt uit de ruimte?

Climaxdag bij AstroLAB IRIS

za 10 feb 2029 · 13.30–20.30 · AstroLAB IRIS
Je eigen telescoop naast de grote telescoop: wat zie je meer? Planetarium, je metingen vergelijken met die van de sterrenwacht, en een donkere winterhemel met Orion en de Orionnevel.

Voor wie: ontdekkers die de basismissie Space & Matter volgden, ook als ze intussen in het 1e middelbaar zitten. Zijn er nog plaatsen vrij, dan kan ook wie de basismissie niet volgde instappen. Hoe: drie sessies van ± 3 uur bij ons in Klerken (één vooravond en twee voormiddagen), en een climaxnamiddag en -avond in de sterrenwacht. Wanneer: december 2028 – februari 2029. De reeks gaat zeker door en wordt in deze projectperiode één keer georganiseerd. Prijs: € 150 voor de volledige reeks (3 halve dagen en de climaxdag).

De volle maan door een telescoop
Foto: Luc Viatour, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Telescopen in de koepel van een sterrenwacht
Telescopen in de koepel van een sterrenwacht

Andere missies: Farm & Technology (za 28 aug 2027) · Water & Climate (za 9 okt 2027) · Energy (za 29 jan 2028)

Proefje voor thuis

Welke kleuren zitten er in licht?

  1. Neem een oude cd of dvd.
  2. Houd hem schuin onder een gewone lamp, onder een ledlamp en bij het raam. Kijk nooit recht in de zon!
  3. Teken welke kleuren je ziet.

Zie je bij elke lamp dezelfde regenboog? Op de missie bouw je een spectroscoop die dit nog veel beter toont.

Klaar met deze missie? Dit is de volgende:

Missie Badge Energy OranjeVolgende missie: Energy →

Missies 2027–2028

Klaar voor de missie?

Inschrijven kan vanaf 25 juni 2027 om 19 uur. Laat nu al je interesse weten: er zijn maximaal 8 plaatsen per missie.